Kontrola i jej rodzaje

Uczelnia jako jednostka sektora finansów publicznych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych została zobligowana do wdrożenia systemu kontroli zarządczej.
Definicja ustawowa została określona w art. 68 w/w ustawy: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.
Celem kontroli zarządczej jest zapewnienie w szczególności:

  1. Zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi
  2. Skuteczności i efektywności działania
  3. Wiarygodności sprawozdań
  4. Ochrony zasobów
  5. Przestrzegania i promowania zasad etycznego postępowania
  6. Efektywności i skuteczności przepływu informacji
  7. Zarządzania ryzykiem.

Żadna organizacja nie może efektywnie funkcjonować bez sprawnego systemu nadzoru, a więc kontroli. Najistotniejszym elementem kontroli zarządczej jest system wyznaczania celów i zadań oraz monitorowania stopnia ich realizacji. Kolejnym istotnym elementem jest orientacja na zarządzanie ryzykiem. Niemniej ważnym jest także sprawdzanie, czy realizacja celów przebiega zgodnie z założeniami i literą prawa. Reasumując – kontrola zarządcza jest instrumentem kierownictwa, za pomocą którego nadzorowana jest cała działalność organizacji uczelni,  a służące jej procedury są dynamicznym aspektem kierowania jednostką.
W kontroli  można wyróżnić  następujące elementy:
- kontrola instytucjonalna – dokonuje oceny istniejącego systemu poprzez porównanie stanu pożądanego ze stanem faktycznym. Realizowana jest przez wyszczególniony do tego działania zespół pracowników.
- kontrola funkcjonalna – kontrola związana z funkcją stanowiska kierowniczego, do którego obowiązków należą bieżące czynności kontrolne w ramach obowiązków służbowych z tytułu nadzoru nad pracownikami oraz powierzonymi zadaniami.
- samokontrola – winna stanowić obowiązek każdego pracownika na swoim stanowisku pracy. Zakres samokontroli między innymi polega na wykonywaniu obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami i regulacjami wewnętrznymi, uwzględnianiu i stosowaniu wytycznych władz zwierzchnich, stosowaniu metod wydajnej pracy, podnoszenie kwalifikacji (samokształcenie). Obowiązek samokontroli winien stanowić zapis w zakresach czynności każdego pracownika.
 
Zespół Działu Audytu i Działu Kontroli Wewnętrznej